چاپ خويش نسخه بدل بدست داده بود . نسخه‌هاى خطى كتابخانهء سلطنتى و چاپ بولاق نيز نسخه بدلهاى فراوان ديگرى بر آن افزود و متن همين منظومه كه از روى نسخهء خطى قسطنطنيه توسط مترجم ترك در دسترس قرار داده شده بود درسهاى جديد ديگرى به من آموخت و تعداد فراوانى نسخه بدل كه بوسيلهء اين دانشمند داده شده بود بر شمارهء پيشين افزود نسخه‌هاى خطى به شماره‌هاى 1166 و 1188 كتابخانهء سلطنتى داراى شرحهاى مختصرى دربارهء زايچه بود و در آنها نيز نسخهء ديگرى از منظومه مشاهده شد و از اين راه نيز ابيات و درسهاى تازه‌اى آموختم وقتى به اين تعداد عظيم نسخه بدلها مجهز شدم كوشيدم اين متن را كه بر اثر بىاعتنائى و جهل نساخ قلب ماهيت كرده بود از نو تصحيح كنم اما ديدم با تمام اين وسايل نميتوانم نتيجهء رضايتبخشى بدست آورم . جمله‌هاى پيچيده‌اى كه سبتى در اين قصيده به كار برده بود تا بوسيلهء آنها معنى قصيده را مبهم سازد ، بطرزى ناصحيح نوشته شده بود بطورى كه تصحيح آنها غير ممكن مينمود و با وجود نسخه بدلهاى بىشمارى كه در دست داشتم ، بنظرم آمد كه بايد از دست‌زدن بدين ترجمه صرف نظر كنم ، زيرا كوشيدم شخصا بر طبق توضيحاتى كه ابن خلدون داده بود عمل كنم و طرز كار آن را بفهمم ، اما پيش از مشغول شدن به اين كار متوجه شدم كه بايد نسخه‌اى از زايچه زير نظر داشته باشم و موضوع شگفت اين است كه هيچيك از نسخ خطى و چاپهاى موجود آن را نداشت يك نسخهء خطى كتابخانهء الجزيره چند دايرهء جدول مانند داشت ، ولى هيچيك با توضيحاتى كه ابن - خلدون داده بود مطابقت نميكرد . چندى بعد ترجمهء تركى مقدمه توسط جودت - افندى بدستم افتاد و در آن صفحه‌اى بزرگ يافتم كه بر هر دو روى آن دو جدول يكى مدور و ديگرى مربع چاپ شده و ذيل جدول مربع نوشته شده بود ( زايرجة - العالم ) جدول نخستين كه از دواير متحد المركز تشكيل شده بود بوسيلهء اشعارى قسمت گرديده و چهار دايرهء كوچكتر در درون آن بود و در داخل دايرهء درونى